نمادشناسی بوف(جغد)

نمادشناسی بوف

= نمادها و اساطیر =
بوف در فرهنگ زرتشتی “بهمنمرغ” نامیده میشود. بهمن در پارسی امروز – وُهومَنَ در اوستایی و وَهْمَن در پهلوی- به معنای اندیشهی نیک یا منش نیک است. بنابراین بوف در فرهنگ مزدیسنا مرغی نیکاندیش و نیکمنش است. در باور نیاکان ما، مرغی اهورایی، شببیدار، منزوی و یکتاست که چهرهای انسانگونه دارد. او دشمن خرفستران (جانداران موزی و حشرههای زیانبار) است و از این رو ستایش میشود. تا آنجا که در بُندهشن، بوف، مرغِ زرتشت نامیده شده است؛ پرندهای که بخشی از اوستا به زبان اوست و از آن رو در ویرانهها خانه میکند که دیوان در آنجا نشیمن نگیرند.در اسطوره های ایرانی، جغدی به نام اشوزوشت نقش زیادی در یاری نیروی خوبی دارد.
بوف کور را با بهره از بندهشن میتوان چنین رمزگشایی کرد: او نگهبان ایران است و در ویرانهای که ایرانزمین کنونی است، خانه میگزیند تا آن را از گزند بداندیشان و بدمنشان بپاید.
اما همین بوف در فرهنگ سامی (عربی) پیامآور شومی، مرگ و تاریکی است. دگردیسی معنایی بوف، از مرغی خردمند به مرغی شوم، میتواند نمایندهی سایر فرگشتهای فرهنگی ایرانیان پس از تازش تازیان باشد.
چنان که پیداست این اعراب بودند که بوف یا جغد را نشانه بدشگونی می دانستند، نه ایرانیان. حتی عطار در "منطق الطیر" از بوف به درستی یاد می کند. اگرچه بوف در سیر و سلوک به سوی سیمرغ همراه نمی شود، اما کسی است که به جستجوی گنج، ساکن خرابه هاست. او عزلت و گوشه نشینی را بر جمعیت ترجیح می دهد. اما بی آزار و سودمند است و به شومی او هیچ اشاره ای نمی شود.